بررسی مقاومت ارقام تجاری چغندرقند در برابر پوسیدگی‌های ریشه ناشی از R. solani و F. oxysporum

نوع مقاله: کامل علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی، قارچ شناسی- گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 دانشیار- گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

3 دانشیار مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 دانش آموخته دکترای زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند ، مرکز تحقیقات و

چکیده

در این تحقیق مقاومت ۳۰ رقم تجاری رایج چغندرقند در برابر پوسیدگی‌های ریشه ناشی از دو بیمارگر Rhizoctonia solani و Fusarium oxysporum f. sp. betae طی سال‌های ۹۵ و ۹۶ در استان آذربایجان غربی مورد ارزیابی قرار گرفت. ارقام تحت شرایط کنترل شده گلخانه در گلدان تحت مایه‌زنی قرار گرفتند. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با 15 تکرار و 5 شاهد برای هر تیمار اجرا شد. رتبه‌بندی شدت پوسیدگی حاصل از مایه‌زنی قارچ R. solani هشت هفته بعد از شروع مایه‌زنی با مقیاس 9-1 انجام شد. همچنین شاخص برداشت (Harvest Index) نیز برای هر تیمار محاسبه شد. رتبه بندی زردی‌ها و پوسیدگی حاصل از قارچ F. oxysporum به صورت هفتگی از هفته دوم بعد از مایه‌زنی با شاخص 5-0 ثبت شد. میانگین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (Area Under Disease Progress Curve) برای مقایسه پیشرفت آلودگی بین ارقام محاسبه شد. همچنین جهت مقایسه میزان بوته‌میری هر یک از ارقام تحت شرایط طبیعی، آزمایش مزرعه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی اجرا گردید. بوته‌های از دست رفته یا در حال زوال سه بار بعد از انجام تنک و وجین شمارش شدند و بوته‌های در حال مرگ شناسایی شدند و همزمان نمونه‌هایی جهت تشخیص عامل بیماری به آزمایشگاه منتقل شدند. نتایج حاصل از محاسبه AUDPC تحت شرایط مزرعه بدست آمد و ارقام مقاوم مشخص شدند. عملکرد شکر خالص ارقام در واحد سطح محاسبه شد. نتایج بدست آمده از میزان مقاومت ارقام در مزرعه و گلخانه با خصوصیات ژنتیکی معرفی شده توسط شرکت تولید کننده بذر و عملکرد شکر خالص مورد مقایسه قرار گرفتند و ارقام مقاوم و با عملکرد بالا معرفی شدند. ارقام بی‌تی‌اس 233، فلورس، دلتا و موریل دارای مقاومت نسبی در برابر هر دو بیمارگر بودند و عملکرد بالایی نیز در هکتار نشان دادند و در مزارعی با آلودگی توام قابل توصیه می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of sugar beet commercial cultivars resistance against root rots caused by R. solani and F. oxysporum

نویسندگان [English]

  • Somayyeh Moshari 1
  • Roghayeh Hemati 2
  • S.B. Mahmoudi 3
  • Adel Pedram 4
1 Plant Pathology, Mycology- Plant Protection Department, Agriculture Faculty, Zanjan University
2 Associate Professor- Plant Protection Department, Agriculture Faculty, Zanjan University
3 Associate Professor of Sugar Beet Seed Institute (SBSI) - Agricultural Research Education and Extension, Karaj,Iran
4 1. Graduated Ph.D. in Agriculture, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran. 2 Sugar beet seed improvement and procurement research, Agriculture and Natural Resources Research Center, West Azarbaijan Province, Agricultural
چکیده [English]

In this study resistance of 30 most common sugar beet cultivars was evaluated to root rot diseases caused by Rhizoctonia solani and Fusarium oxysporum in West Azerbaijan province during 2017 to 2018. Cultivars were inoculated under greenhouse controlled conditions. The experiment was conducted in completely randomized block design with 15 replicates and 5 controls for each treatment. The rank of root rot intensity caused by R. solani was measured eight weeks after inoculation with a scale of 1-9. Harvest Index was calculated for each treatment for comparison between the cultivars as well. The ranks of yellowing and root rot caused by F. oxyporum were monitored weekly with a scale of 0-5 from the second week after inoculation. The mean of area under disease progress curve (AUDPC) was calculated for the disease development comparison between cultivars. Also, in order to compare the cultivars damping off under normal conditions, a field experiment was conducted in a randomized complete block design. Missing and dying plants were identified and counted, at the same time; samples were transferred to the laboratory for diagnosis of disease causal agents. The AUDPC results were obtained under field conditions and resistant cultivars were determined. Also, the plant damping off under natural conditions was calculated. The results of the cultivars resistance in field and greenhouse were compared with the genetic characteristics of the cultivars introduced by the sugar beet seeds companies. The BTS233, Flores, Delta, and Murialle showed relative resistance to both pathogens also had good white sugar performance in hectare so that they are recommended for areas with simultaneous contamination

کلیدواژه‌ها [English]

  • root rot
  • Sugar beet commercial cultivars
  • Fusarium yellowing and rot Rhizoctonia disease